Ο τελικός του Κυπέλλου Πρωταθλητριών που «συγκάλυψε» το Τσερνόμπιλ

116
Αυτό το αφιέρωμα σίγουρα θα αρέσει περισσότερο στους λάτρεις της συνωμοσιολογίας, ωστόσο αποτελεί μια αληθινή μαρτυρία για ένα συμβάν που αφορά πολιτική και ποδόσφαιρο.

Το συγκλονιστικό βιβλίο του αθλητικογράφου Χρήστου Σωτηρακόπουλου, «Παιχνίδι χωρίς όρια» που κυκλοφόρησε το 2008, μας μεταφέρει πίσω στο 1986 και ξετυλίγει μια απίστευτη ιστορία για το πώς έγινε μια προσπάθεια συγκάλυψης, για όσες μέρες ήταν εφικτό, του πυρηνικού ατυχήματος του Τσερνόμπιλ στην Ελλάδα. Ήταν ο μοναδικός τελικός της διοργάνωσης που έγινε Παρασκευή!

«Τα σύννεφα συνέχιζαν να πυκνώνουν πάνω από τον Γαλλικό ουρανό εκείνο το απόγευμα της Πέμπτης, 1ης του Μάη του 1986», αφηγείται λίγο πριν από την Διάσκεψη Τύπου των προπονητών για τον μεγάλο τελικό στο «Ζερλάν» της Λυών, μεταξύ της Aτλέτικο Μαδρίτης-Ντινάμο Κιέβου, ο Χρήστος Σωτηρακόπουλος.

«Ο αγώνας είχε οριστεί για την Μεγάλη Παρασκευή, 2 Μαΐου 1986 και ήταν η μοναδική έως και σήμερα περίπτωση που ένας τελικός δεν θα γινόταν Τετάρτη ή Σάββατο, αλλά Παρασκευή. Το επερχόμενο Παγκόσμιο Κύπελλο στο Μεξικό ανάγκαζε την UEFA να συμπτύξει τις ημερομηνίες», όπως γράφει.

Η Διάσκεψη Τύπου… ήταν άλλου τύπου

Παρόντες στη Διάσκεψη Τύπου ήταν οι δύο προπονητές των φιναλίστ. Από τη μία τεχνικός της Ατλέτικο Μαδρίτης, ο Λουίς Αραγονιές και από την άλλη, ο Βαλέρι Λομπανόφσκι.

«Λίγο πριν να αρχίσει η συνέντευξη, με πλησίασε ο Μάρτιν Τάιλερ από την αγγλική τηλεόραση ITV. Μου συστήθηκε και με ρώτησε από που είμαι. Σε λίγο στην παρέα προστέθηκε και ο Ολλανδός Κέες Γιάνσμα […] Οι σχολιαστές από διάφορα μέρη είχαν πια φτάσει όταν ο (αείμνηστος) Βέλγος Ρικ ντε Σάντλερ γύρισε συνωμοτικά προς το μέρος μας. «Ποιος θα ρωτήσει για το περιστατικό του Τσερνόμπιλ;» Αμηχανία. Ο Ολλανδός έγειρε μπροστά. Κοίταξε τον Ένιο Βιτάντσα, τον πολύπειρο Ιταλό σχολιαστή της RAI.

«Ποιο Τσερνόμπιλ;» Ανακούφιση. Υπήρχε και άλλος που δεν ήξερε τι έλεγαν, άρα δεν ήμουν ο μόνος. Η έκπληξή μου, όμως, ήταν πως ξαφνικά και άλλοι κοιτούσαν με την ίδια απορία. Ο Άγγλος, ο Τούρκος, ο Γερμανός! Τότε ο Γάλλος Τιερί Ρολάν, άλλη εμβληματική φυσιογνωμία στον χώρο μας, έστρεψε το βλέμμα του και κρατώντας την εφημερίδα μας έδειξε ένα μικρό κομμάτι στην πρώτη σελίδα. Περίπου 250 λέξεις… Μιλούσε για την έκρηξη ενός αντιδραστήρα στην Ουκρανία, με φήμες που έκαναν λόγο για πολλούς νεκρούς!

Σαστίσαμε. Τι ήταν αυτό; Πώς δεν είχε πάρει έκταση; Πώς και δεν το έπαιζαν τα δελτία ειδήσεων; «Και πότε συνέβη;», ψέλλισε ο Γερμανός. «Πριν από τρεις μέρες. Το κρύβουν, αλλά δεν θα μπορέσουν για πολύ», ήταν τα λόγια του Ντε Σάντλερ.

Την ώρα που τα λόγια του χάνονταν στο βάθος του μυαλού μου, ένας κοστουμαρισμένος κύριος της UEFA ανέβαινε στο πάνελ. Δίπλα του οι προπονητές και οι μεταφραστές. Πριν να μιλήσει, ένας αξιωματικός του Σοβιετικού Στρατού που καθόταν αγέρωχος δίπλα στην πόρτα, προχώρησε ζητώντας τον λόγο. Ήταν φανερό πως δεν μπορούσε κανείς να του το αρνηθεί!

«Ο κύριος Λομπανόφσκι δεν θα ήθελε να σχολιάσει οτιδήποτε σχετικό με το ατυχές συμβάν του Τσερνόμπιλ». Η φωνή του ακούστηκε ανατριχιαστική, βγαλμένη από ταινίες του Χόλιγουντ με θέμα τον Ψυχρό Πόλεμο. Το μήνυμά του, όμως, ξεκάθαρο! Όλη η υπόλοιπη συνέντευξη κύλησε σαν να μην έγινε ποτέ. Μέχρι το βράδυ, είχαμε μάθει περισσότερα, κυρίως με τις πληροφορίες που ο καθένας μάζευε από τη χώρα του. Όλοι εκτός από έναν! Εμένα! Τότε, όμως, η κυβέρνηση στην Ελλάδα αποφάσισε να μην… χαλάσει το Πάσχα του λαού. Και η κρατική τηλεόραση υπάκουσε φυσικά, ενώ και οι εφημερίδες έκαναν το ίδιο.

Όλοι πήραν μέρος σε αυτή την ιδιότυπη συνωμοσία της σιωπής! Το ματς συνέπιπτε με την περιφορά του Επιταφίου. Έτσι μεταδόθηκε το Μεγάλο Σάββατο το μεσημέρι σε μαγνητοσκόπηση», γράφει.

Η Ελλάδα ήταν σκοτάδι για μέρες…

«Ως αφελής, πιστεύοντας πως θα έκανε πάταγο αυτό που θα έδινα, ξεκινώντας τον πρόλογο ανέφερα την είδηση. Μίλησα για το τραγικό συμβάν, είπα για την προσπάθεια των Σοβιετικών να καλύψουν το θέμα… Άθελα μου, αν το ματς ήταν ζωντανό θα δημιουργούσα… κυβερνητική κρίση! Και αμφιβάλλω αν θα περνούσα ποτέ ξανά απ’ έξω από τηλεοπτικό στούντιο!

Το γεγονός ότι το ματς ήταν μαγνητοσκοπημένο έδωσε την λύση! «Έκοψαν» στην Αγία Παρασκευή ολόκληρο τον πρόλογο και η σύνδεση με το «Ζερλάν» άρχισε με τη σέντρα! Η Ντινάμο Κιέβου, για την ιστορία, σε μία επίδειξη ποδοσφαίρου πολύ πριν από την εποχή της, διέλυσε τους Ισπανούς με 3-0 στο ποδοσφαιρικό «κύκνειο άσμα» (με γκολ) του Μπλαχίν.

Επιστρέφοντας στην Αθήνα οριακά λίγο πριν από την Ανάσταση, συνειδητοποίησα πως κανείς δεν ήξερε κάτι! Ο ταξιτζής, ο περιπτεράς, ο πατέρας μου, οι κολλητοί μου φίλοι…Όπως στους εφιάλτες που τρέχεις και είσαι πάντα στο ίδιο σημείο, ένιωθα σαν να μιλούσα άλλη γλώσσα. Πέρασαν ακόμη 48 ώρες για να πληροφορηθεί ο λαός αυτό που στην Ευρώπη γνώριζαν από μέρες! Μία αληθινή ιστορία που ακόμη και τώρα, τόσα χρόνια μετά όταν την σκέφτομαι νιώθω ένα κόμπο στον λαιμό…», περιγράφει παραστατικά ο γνωστός Έλληνας αθλητικογράφος.