Ρέιντζερς vs Σέλτικ: Μια θρησκευτική-ποδοσφαιρική μάχη

Η μάχη των μαχών στην Σκωτία και δη στη Γλασκώβη. Ένα ιδιαίτερο και μοναδικό ντέρμπι ανά το παγκόσμιο, βαμμένο στο αίμα αρκετές φορές απ’ τον θρησκευτικό φανατισμό και το μίσος που χωρίζει τις δυο ομάδες. H αναμέτρηση της Ρέιντζερς με τη Σέλτικ ή αλλιώς των Καθολικών Ιρλανδών με τους Προτεστάντες Βρετανούς είναι απ’ τα πιο καυτά ντέρμπι αιωνίων στην ιστορία του ποδοσφαίρου.

Πως γεννήθηκε το μίσος

Οι θρησκευτικές διαφορές και διαμάχες που υπάρχουν στη Σκωτία είναι και αυτές που επισκιάζουν το ποδόσφαιρο της περιοχής. Πρόκειται για μια διαχρονική εχθρότητα και μίσος ανάμεσα στις δυο ομάδες της Γλασκώβης. Ρέιντζερς- Σέλτικ ή αλλιώς Καθολικοί-Προτεστάντες. Η αντιπαλότητα μεταξύ των δύο συλλόγων είναι βαθιά ριζωμένη στο σκωτσέζικο πολιτισμό και έχει συμβάλει στην πολιτική, κοινωνική και κυρίως θρησκευτική διαίρεση στη Σκωτία, αλλά και πέρα ​​από αυτήν, στη γειτονική Βόρεια Ιρλανδία.

Η διαμάχη-κόντρα των δυο αντίθετων δογμάτων του χριστιανισμού δεν είναι κάτι καινούριο. Στις 12 Ιουλίου του 1690, ο Προτεστάντης βασιλιάς της Μεγάλης Βρετανίας, Γουλιέλμος Γ’ της Οράγγης νίκησε στη μάχη του Μπόιν στην Ιρλανδία, τον εκθρονισμένο Καθολικό προκάτοχό του Ιάκωβο Β’ και αναχαίτισε την προσπάθεια αναβίωσης του Καθολικισμού στα Βρετανικά Νησιά. Στις γειτονιές και στις κερκίδες των γηπέδων της Γλασκώβης, όμως, ο πόλεμος των Καθολικών με τους Διαμαρτυρόμενους συνεχίζεται μέχρι σήμερα.

Σέλτικ Γλασκώβης: Οι Καθολικοί Κέλτες

Η Σέλτικ ιδρύθηκε το 1887 από κάποιους Ιρλανδούς μετανάστες κληρικούς στην East Rose Street, στη συνοικία Κάλτον της Γλασκώβης. Συγκεκριμένα την ιδέα για την ίδρυσή της είχε ο καθολικός Ιρλανδός ιερέας του ναού, Μπράδερ Γούλφριντ, ώστε από τα έσοδα των αγώνων να ενισχύεται το φιλόπτωχο ταμείο του παιδικού συσσιτίου που είχε ιδρύσει με το όνομα: “The Poor Children’s Dinner Table”. Απ’ το 1994, το πλήρες όνομα της ομάδας είναι “The Celtic Football Club”, ενώ παλιότερα ήταν “The Celtic Football and Athletic Company Ltd”.

Γενικότερα, την ιδεά ίδρυσης ενός ποδοσφαιρικού κλάμπ την πήρε απ’ την ίδρυση της Χιμπέρνιαν στο Εδιμβούργο 13 χρόνια νωρίτερα από επίσης Ιρλανδούς πρόσφυγες. Η ονομασία «Σέλτικ» δόθηκε κατόπιν εισήγησης του Γούλφριντ, με σκοπό να αντικατοπτρίζει τις ιρλανδικές και σκωτικές ρίζες του συλλόγου. Ο σύλλογος επίσημα έχει το ψευδώνυμο The Bhoys ή The Bould Bhoys, Hoops και Tic και οι φιλάθλοι της θεωρούνται φιλοβασιλικοί, συντηρητικοί Καθολικοί. Η κλασική στολή της ομάδας είναι πρασινόλευκες ριγέ φανέλες με λευκά παντελόνια. Αξίζει να σημειωθεί ότι στα τέλη της δεκαετίας του ’60 οι φανέλες της δεν είχαν αριθμούς (υπήρχαν μόνο στο παντελονάκι), ενώ για έμβλημα του συλλόγου επιλέχθηκε το τετράφυλλο τριφύλλι της Ιρλανδικής παράδοσης.

Οι μοναδικές πρωτιές της στην Ευρώπη

Το 1967 η Σέλτικ υπήρξε η πρώτη βρετανική ομάδα που κατέκτησε το Κύπελλο Πρωταθλητριών. Επίσης, είναι η μοναδική ομάδα στην ιστορία της διοργάνωσης που κατέκτησε το κύπελλο στηριγμένη αποκλειστικά σε γηγενείς παίκτες! Είναι αξιοσημείωτο, ότι όλοι οι ποδοσφαιριστές του 1967 είχαν γεννηθεί σε απόσταση μέχρι 30 μίλια γύρω από τη γήπεδο της ομάδας! Τη σεζόν εκείνη μάλιστα, η ομάδα αναδείχτηκε νικήτρια και σε όλες τις άλλες διοργανώσεις που συμμετείχε.

Η Σέλτικ έφτασε ξανά στον τελικό του Κυπέλλου Πρωταθλητριών το 1970, όπου έχασε από την Φέγενορντ με 2-1 στην παράταση. Μέχρι σήμερα είναι η μοναδική σκωτσέζικη ομάδα που έχει φτάσει στον τελικό της διοργάνωσης, ενώ έχει αγωνιστεί και στον ευρωπαϊκό τελικό του Κυπέλλου της ΟΥΕΦΑ το 2003, όταν ηττήθηκε από την Πόρτο με 3-2 και πάλι στην παράταση.

Ο ναός της Σέλτικ

Η Σέλτικ αγωνίζεται στο “Σέλτικ Παρκ” (Celtic Park), χωρητικότητας 60.832 θεατών. Είναι το δεύτερο σε μέγεθος βρετανικό στάδιο και αποκαλείται και “Πάρκχεντ” (Parkhead). Μάλιστα, ο μέσος όρος θεατών που παρακολουθεί τους αγώνες της Σέλτικ ξεπερνά τους 58.000, γεγονός που φέρνει το σωματείο στην τρίτη θέση δημοφιλίας ομάδας στη Βρετανία μετά τις αγγλικές Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ και Άρσεναλ (!) Συνολικά υπολογίζεται ότι οι οπαδοί της Σέλτικ παγκοσμίως ξεπερνούν τον πληθυσμό των 9.000.000!

Ρέιντζερς Γλασκώβης: Οι Προτεστάντες

Η Ρέιντζερς ιδρύθηκε το 1872 και θεωρείται ίσως η πιο επιτυχημένη ομάδα του σκωτσέζικου ποδοσφαίρου, καθώς είναι η ομάδα με τα περισσότερα τρόπαια από οποιοδήποτε άλλο σωματείο στον κόσμο! Οι ιδρυτές των Ρέιντζερς ήταν οι αδελφοί Moses και Peter McNeill, ο Peter Campbell, ο William McBeath και o Tom Vallance, ενώ η ονομασία της ομάδας προήλθε από το όνομα ενός… αγγλικού συλλόγου ράγκμπι, το οποίο βρήκαν σε ένα βιβλίο!

Η Ρέιντζερς έπαιξε για πρώτη φορά τον Μάιο του 1873 εναντίον της Callander F.C. και εξήλθε ισόπαλη 0-0, ενώ σ’ ένα δεύτερο φιλικό παιχνίδι εναντίον της Clyde, όταν η Ρέιντζερς επικράτησε 11-0, καθιερώθηκαν και οι γνωστές μπλε φανέλες. Τελικά, ως επίσημο έτος ίδρυσης αναγνωρίστηκε το 1873, αφού στην επέτειο της πρώτης συνάντησης των τεσσάρων ιδρυτών εκλέχτηκε το πρώτο Δ.Σ. Το 1876, η Ρέιντζερς ανέδειξε τον πρώτο διεθνή παίκτη, τον Μόουζες ΜακΝιλ.

Ευρώπη, κόσμος και μίσος κατά των Καθολικών

Η ομάδα έχει κερδίσει 1 ευρωπαϊκό τρόπαιο το 1971–1972 στο Κύπελλο Κυπελλούχων κερδίζοντας με 3-2 τη Ντιναμό Μόσχας, ενώ το 2007-2008 ήταν φιναλίστ στο Κύπελλο ΟΥΕΦΑ και ηττήθηκε από τη Ζενίτ Αγίας Πετρούπολης με 2-0. Η Ρέιντζερς χρησιμοποεί ως έδρα το Στάδιο Άιμπροξ και εκπροσωπεί παραδοσιακά τον προτεσταντικό πληθυσμό της πόλης, αν και σήμερα οι οπαδοί της έχουν ποικίλη θρησκευτική προέλευση.

Πάντως, ο διαχωρισμός ανάμεσα στη Ρέιντζερς και τη Σέλτικ ήταν σχεδόν απόλυτος και ως το 1989 υπήρχε μια άγραφη παράδοση, αλλά και ένας κανόνας στο καταστατικό της ομάδας που της απαγόρευε την αγορά καθολικών παικτών. Την παράδοση αυτή ανέτρεψε ο προπονητής Graeme Souness, όταν έφερε στην ομάδα τον Μο Τζόνστον, έναν Καθολικό και πρώην παίκτη της Σέλτικ Γλασκώβης! Αυτός ήταν και ο πρώτος καθολικός των Ρέιντζερς από τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο.


Διαβάστε επίσης: Μο Τζόνστον: Ο Καθολικός που πρόδοσε τη Σέλτικ για την Ρέιντζερς


Το μοναδικό πρωτάθλημα που κατέκτησαν δυο ομάδες!

Τη σεζόν 1890-1891, η Ρέιντζερς ήταν μεταξύ των δέκα ιδρυτικών σωματείων της σκωτσέζικης επαγγελματικής ένωσης (Scottish Football League) και στις 16 Αυγούστου 1890 έδωσαν το πρώτο αγώνα πρωταθλήματος εναντίον της Χαρτς νικώντας 5-2. Στο τέλος της χρονιάς, ισοβάθμησαν στην πρώτη θέση με την Νταμπάρτον και ερχόμενοι ισοπαλία 2-2 και στον αγώνα κατάταξης που ακολούθησε, τελικά… μοιράστηκαν τον τίτλο, κάτι που συνέβη για πρώτη και μοναδική φορά στην ιστορία του πρωταθλήματος Σκωτίας (!)

Το οικονομικό σκάνδαλο και οι διαβαθμίσεις

Αναμφίβολα η πιο μαύρη σελίδα στην ιστορία της Ρέιντζερς, ήταν την σεζόν 2011-2012, όταν λόγω χρεών υποβιβάστηκε στην Γ’ κατηγορία. Μετά από δύο περιόδους σε Γ’ και Β’ Κατηγορία, κέρδισε την άνοδο στην Τσαμπιονσιπ και έπειτα από μια περίοδο παραμονής, την αμέσως επόμενη κατέκτησε το πρωτάθλημα και την άνοδο στην Πρέμιερσιπ, επιστρέφοντας στα μεγάλα σαλόνια του σκωτζέζικου ποδοσφαίρου. Το οικονομικό σκάνδαλο έφερε στην επιφάνεια ένας οπαδός της ομάδας, ο Γκρέγκ Χιούστον! Μάλιστα, απ’ την πλευρά των οπαδών της Σέλτικ, μετά την ντροπιαστική υποβάθμιση της Ρέιντζερς αποκαλούν το ντέρμπι “Sevco” αντί «Old Firm». Η Sevco Scotland Ltd ήταν η εταιρία των μετόχων των Προτεσταντών και έτσι οι φίλοι της αντίπαλης ομάδας το χρησιμοποιούν ως καζούρα για να τους χτυπήσουν το γεγονός της διαβάθμισης.


Διαβάστε επίσης: Γκρεγκ Χιούστον: Ο οπαδός έφερε την διαφάνεια στη Ρέιντζερς


Η πρώτη αναμέτρηση «Old Firm» και οι ανθρώπινες απώλειες

Η πρώτη αναμέτρηση των δυο μεγάλων αντιπάλων χρονολογείται στις 25 Μαΐου το μακρινό 1888. Εκεί οι «Καθολικοι» έχοντας την βοήθεια οκτώ παικτών της ομόθρησκης Χιμπέρνιαν, νίκησαν με 5-2 τους «Προτεστάντες» σε πολύ φιλικό για την εποχή κλίμα. Μάλιστα ένας δημοσιογράφος της εποχής έγραψε ότι οι δυο τους «τα πήγαιναν τόσο καλά σαν να και επρόκειτο για δυο παλιόφιλους» (η πιο κοντινή μετάφραση του «Old Firm»), όπως ονομάζεται σήμερα το ντέρμπι.

Βέβαια, η σπίθα είχε ανάψει όταν το 1904, όταν η εφημερίδα με τίτλο «Scottish Referre», είχε φτιάξει ένα σκίτσο με το οποίο ένας τύπος… καλούσε τον κόσμο να στηρίξει το μεγάλο ντέρμπι. Ήταν δε η πρώτη φορά που αναφέρθηκε το συγκεκριμένο ντέρμπι ως «Old Firm». Το «Old Firm» θεωρείται το παλαιότερο ιστορικά ντέρμπι σε όλον τον κόσμο και χαρακτηρίζεται πάντα από έντονο πάθος των παικτών, ένα ντέρμπι δύναμης και φυσικής κατάστασης.


Διαβάστε επίσης: Τζον Τόμσον: Ο τερματοφύλακας που έχασε τη ζωή του από μια έξοδο!


Εντούτοις, οι σοβαρές και πιο αιματηρές διαμάχες ξεκίνησαν τις δύο πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα όταν χιλιάδες Ιρλανδοί εργάτες ναυπηγείων μετανάστευσαν από το Μπέλφαστ στη Γλασκώβη, όπου έγιναν στόχος των διαβόητων συμμοριών «Billy Boys» που αποτελούνταν από ντόπιους Σκωτσέζους. Σύντομα όμως οι Ιρλανδοί δημιούργησαν τις δικές τους συμμορίες, με την επωνυμία «Fenians». Κάπως έτσι, ο κύκλος του αίματος είχε ανοίξει και έκτοτε τα παιχνίδια μεταξύ της Ρέιντζερς και της Σέλτικ μετατράπηκαν στο ντέρμπι με τους περισσότερους νεκρούς. Το θρησκευτικό σχίσμα ήταν ικανό να γεμίσει με μίσος το ποδόσφαιρο στη Σκωτία.

Οι συμπλοκές, οι τραυματισμοί και οι νεκροί δεκάδες. Αποκορύφωμα αυτής της κόντρας ήταν το 1972, όπου σημειώθηκε η μεγαλύτερη εισβολή οπαδών σε αγωνιστικό χώρο, όταν στον τελικό του Λιγκ Καπ η Σέλτικ νίκησε 1-0 την μισητή της αντίπαλο και περίπου 9.000 οπαδοί των δύο ομάδων εισέβαλαν στο γήπεδο. Τα τελευταία χρόνια, οι δύο ιστορικοί σύλλογοι έχουν κάνει πολλές προσπάθειες ώστε να μειωθούν οι εντάσεις και οι τριβές. Με τη βοήθεια του κοινοβουλίου, των εκκλησιαστικών ομίλων, των σχολείων και της τοπικής κοινωνίας προσπαθούν να σταματήσουν τα διαχωριστικά τραγούδια και συνθήματα, προωθώντας ένα επίπεδο πολιτισμού στις κερκίδες. Άλλοτε αυτό συμβαίνει, άλλοτε το μίσος είναι πιο δυνατό απ’ το άθλημα.