Στρόιτελ Πρυπιάτ και το γήπεδο «φάντασμα» λόγω Τσερνόμπιλ

73
Πολλές ιστορίες έχουν ειπωθεί σχετικά με το πυρηνικό ατύχημα του Τσερνόμπιλ, υπάρχει όμως και το ποδοσφαιρικό κομμάτι σε όλο αυτό. Φυσικά δεν αναφερόμαστε στον τελικό του Κυπέλλου Πρωταθλητριών (σημερινό Τσάμπιονς Λιγκ) του 1986 που «συγκάλυψε» για λίγο τα όσα συνέβησαν τις πρώτες μέρες μετά το συμβάν στο Τσερνόμπιλ, αλλά θα πάμε ένα ταξίδι στον χρόνο και θα μάθουμε για την τοπική ομάδα της κωμόπολης του Πρυπιάτ, Στρόιτελ Πρυπιάτ FC και το πλέον αφημένο στο χρόνο γήπεδό της «Άβανχαρντ». Ένα γήπεδο «φάντασμα». Στην κυριολεξία.
Το Τσερνόμπιλ στην κωμόπολη Πρυπιάτ

Ας πάρουμε όμως τα πράγματα απ’ την αρχή για να βάλουμε στην υπόθεση και όσους δεν είναι μπασμένοι στο πολύ ιστορικό κομμάτι που αφορά το πυρηνικό ατύχημα στο Τσερνόμπιλ. Φτάνει μόνο να γνωρίζετε ότι ο Πυρηνικός Σταθμός Παραγωγής Ενέργειας του Τσερνόμπιλ βρίσκεται στην εγκαταλελειμμένη πλέον κωμόπολη Πρυπιάτ, στην Ουκρανία. Η κωμόπολη αυτή ιδρύθηκε τον Φεβρουάριο του 1970 με σκοπό να εξελιχθεί σε μια τεχνολογικά προηγμένη πόλη.

Σύμφωνα άλλωστε με τους Σοβιετικούς, εκείνη την εποχή η παραγωγή της πυρηνικής ενέργειας ήταν ασφαλέστερη από αυτή του άνθρακα. Αυτό οδήγησε στη δημιουργία εγκαταστάσεων στην περιοχή του Τσερνόμπιλ και φυσικά στο γειτονικό Πρυπιάτ. Το 1970 βρέθηκαν στην περιοχή κοντά στους 50.000 νέους κατοίκους, με μέσο όρο ηλικίας τα 26 έτη, για να ζήσουν και να εργαστούν στις καινοτόμες εγκαταστάσεις. Το 1977 το εργοστάσιο του Τσερνόμπιλ τέθηκε σε πλήρη λειτουργία και το 1986 συνέβη το γνωστό ατύχημα, όταν σε μια καθιερωμένη άσκηση δοκιμών, και μετά από ανθρώπινο λάθος, έγινε η έκρηξη στον αντιδραστήρα 4, έχοντας ως αποτέλεσμα, τις τραγικότερες των συνεπειών για πολλούς ανθρώπους της περιοχής και μια απ’ τις μεγαλύτερες περιβαλλοντικές καταστροφές στον πλανήτη.

Η τοπική Στρόιτελ Πρυπιάτ και το στάδιο «φάντασμα» «Άβανχαρντ»

Την δεκαετία του ’70 και του ’80, ο αθλητισμός ανθούσε στα ενδότερα της Σοβιετικής Ένωσης σε όλα τα επίπεδα. Μιλάμε φυσικά για την χώρα που κατάφερε να κατακτήσει το πρώτο Ευρωπαϊκό Κύπελλο (το σημερινό Euro) του 1960, ενώ φυσικά μετρούσε τεράστιες επιτυχίες στην καλαθόσφαιρα (Πρωταθλήτρια Ευρώπης του 1953 και 1965) και στον κλασικό αθλητισμό. Αλησμόνητο και το γεγονός ότι η Ντιναμό Κιέβου έγινε ο πρώτος σοβιετικός σύλλογος που κατέκτησε ευρωπαϊκό τρόπαιο, όταν νίκησε την Φερεντσβάρος με 3-0 στον τελικό του Κυπέλλου Κυπελλούχων του 1975.

Συνεπώς, λόγω της μεγάλης απήχησης του αθλητισμού, και δει του ποδοσφαίρου, στη Σοβιετική Ένωση, το ’70-’80 ήταν η περίοδος που δημιουργήθηκαν πολλές ομάδες, ενώ κατασκευάστηκαν αρκετά γήπεδα στην περιοχή της Ουκρανίας. Η ομάδα της περιοχής του Πρύπιατ, η Στρόιτελ Πρυπιάτ FC, (στρόιτελ σημαίνει εργάτης), δημιουργήθηκε στα μέσα του 1970 και ξεκίνησε να αγωνίζεται στα μικρότερα γήπεδα της περιοχής μιας και το «Άβανχαρντ» δεν υπήρχε ακόμα. Το γήπεδο χωρητικότητας 5.000 θέσεων, ολοκληρώθηκε λίγο πριν το δυστύχημα του Τσερνόμπιλ το 1986, και όπως είναι κατανοητό, η Στρόιτελ Πρυπιάτ FC, δεν πρόλαβε ποτέ να αγωνιστεί σε αυτό! Όπως ούτε βέβαια και κάποια άλλη ομάδα. Στο ερειπωμένο Πρυπιάτ δεν κατοικεί πλέον κανένας, ενώ το γήπεδο… «φάντασμα», δέχεται μόνο τις επισκέψεις τουριστών που τολμούν να επισκέπτονται την περιοχή.

Η Στρόιτελ Πρυπιάτ FC ιδρύθηκε μετά από εισήγηση του παρασημοφορημένου με το μετάλλιο Λένιν για τις υπηρεσίες του στο Κομμουνιστικό Κόμμα, Βασίλι Κιζίμα Τροφίμοβιτς. O Τροφίμοβιτς βλέποντας τους εργάτες της περιοχής να δουλεύουν ασταμάτητα, αποφάσισε πως η μοναδική διέξοδος για να ξεφεύγουν όλοι μετά τη δουλειά, και να μη το ρίχνουν στο ποτό, δεν ήταν άλλος απ’ το αγαπημένο άθλημα. Το ποδόσφαιρο. Ωστόσο, ο ίδιος δεν ήθελε η ομάδα να μείνει στο επίπεδο μεταξύ συγγενών και φίλων (και κυρίως εργατών), αλλά να είναι μια κανονική ομάδα, στην οποία θα μπορούσαν να αγωνίζονται οι καλύτεροι ποδοσφαιριστές της περιοχής. Ο ίδιος με τους συνεργάτες του, έκαναν ένα γερό σκάουτινγκ στις γύρω περιοχές, ψάχνοντας για καλούς ποδοσφαιριστές και η Στρόιτελ Πρυπιάτ FC, όχι μόνο επισημοποιήθηκε ως κανονική ομάδα (συμμετείχαν παίκτες από τις γειτονικές περιοχές και φοιτητές), αλλά έφτασε σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα να κατακτήσει και το ερασιτεχνικό πρωτάθλημα της Ουκρανίας το 1981, το 1982 και το 1983.

Τα ερασιτεχνικά πρωταθλήματα το 13-0 και το πυρηνικό δυστύχημα

Μάλιστα, ο σπουδαίος πρώην αστέρας της Τσερνομόρετς, Ανατόλι Σέπελ, αποφάσισε να αγωνιστεί για την Πρυπιάτ στις αρχές της δεκαετίας του 1980, φτάνοντάς την ακόμα και μια ανάσα απ’ τις εθνικές κατηγορίες. Τελικά τερμάτισαν 2οι. Το 1985 και μετά από μια επική νίκη με 13-0 επί της Λοκομοτίβ Ζναμένκα, η Πρυπιάτ γινόταν ολοένα και πιο δημοφιλής ομάδα και έπρεπε να αλλάξει και να αποκτήσει τη δική της έδρα. Το «Άβανχαρντ» άνοιξε τις πύλες του επισήμως την Πρωτομαγιά του 1986, στην γιορτή της μέρας του εργάτη, και όπως ήταν φυσικό, αποτέλεσε το καλύτερο δώρο σε όλους τους εργάτες της περιοχής που λάτρευαν το ποδόσφαιρο και τον αθλητισμό!

Στις 26 Απριλίου του 1986, την ίδια μέρα με το πυρηνικό δυστύχημα του Τσερνόμπιλ, η Στρόιτελ Πρυπιάτ θα αγωνιζόταν στον ημιτελικό του Κυπέλλου ερασιτεχνών. Η εν λόγω αναμέτρηση, όπως και όλες οι αγωνιστικές δραστηριότητες της περιοχής ακυρώθηκαν και δεν έγιναν ποτέ. Οι παίκτες της Πρυπιάτ έμαθαν για την ακύρωση του αγώνα ενώ βρίσκονταν στο γήπεδο για ζέσταμα, και αναγκάστηκαν να φύγουν από αυτό εσπευσμένα με… ελικόπτερο! Το ελικόπτερο είχε προσγειωθεί μάλιστα στο κέντρο του γηπέδου, με τους θεατές να μένουν σαστισμένοι τα πρώτα λεπτά, πιστεύοντας ότι αυτό ήταν σύνηθες να συμβαίνει σε τέτοια μεγάλα αθλητικά δρώμενα.

Οι σειρήνες που ακολούθησαν το βίαιο τρόπο που οι στρατιώτες έριξαν τους παίκτες στο ελικόπτερο, τους έκανε να συνειδητοποιήσουν ότι κάτι πολύ κακό είχε συμβεί. Η περιοχή άδειασε σε μερικές ώρες, εντούτοις, δυστυχώς, αρκετοί άνθρωποι που δεν πρόλαβαν να εγκαταλείψουν την περιοχή άμεσα, άφησαν την τελευταία τους πνοή είτε εκείνη τη στιγμή είτε παλεύοντας για ώρες και μέρες, έχοντας αφόρητους και φρικτούς πόνους από τη ραδιενέργεια. Ήταν ένας ξαφνικός εφιάλτης που δεν έμελλε να τελειώσει. To τοπίο μέσα σε λίγες μέρες έγινε άρρωστο, έπειτα έμοιαζε και ήταν νεκρό. Μια πόλη ερείπωσε μια για πάντα.

Η μετεξέλιξη της Στρόιτελ Πρυπιάτ FC

Η Στρόιτελ Πρυπιάτ FC επέστρεψε αγωνιστικά στα γήπεδα και πάλι το 1987, με άλλο όνομα και πολλούς νέους ποδοσφαιριστές, πριν διαλυθεί το 1988 με όλους τους παίκτες να φεύγουν για άλλες ομάδες, και αρκετούς από αυτούς να εγκαταλείπουν γενικώς τη χώρα. Μετά την πτώση του κομμουνισμού, η ομάδα επέστρεψε ως Στρόιτελ Σλάβουτικ το 1994, και συνεχίζει έτσι μέχρι και σήμερα. Για τους κατοίκους της περιοχής, αλλά και ολόκληρης της Σοβιετικής Ένωσης της εποχής, θα ήταν για πάντα μια εξαιρετική ομάδα που δεν κατάφερε ποτέ να κάνει το βήμα παραπάνω και να ξεφύγει από τις ερασιτεχνικές κατηγορίες. Μια ομάδα που δεν είχε την τύχη να αγωνιστεί ποτέ στο νέο γήπεδό της. Τα ερείπια του «Άβανχαρντ» και το Τσερνόμπιλ, θα είναι πάντοτε το σήμα κατατεθέν για τη θλιβερή ιστορία της χώρας, αλλά και ολόκληρου του κόσμου.